Kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam — Nhật Bản

Ngày 10 tháng 11 năm 2024, tại Nhà Thi đấu Nguyễn Du (Quận 1, TP.HCM), Đại Hội Trình Diễn Võ Đạo Nhật Bản (Nihon Budo Enbu Taikai) đã lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam — Nhật Bản (1973-2023, kéo dài kỷ niệm đến 2024). Sự kiện do Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản tại TP.HCM phối hợp cùng Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM và các Liên đoàn Võ thuật Nhật Bản tại Việt Nam tổ chức.

Đại Hội quy tụ 8 môn võ đạo Nhật Bản chính thức: Judo (Nhu đạo), Kendo (Kiếm đạo), Karate (Không thủ đạo), Aikido (Hiệp khí đạo), Kyudo (Cung đạo), Sumo (Tương phác), Naginata (Trường đao thuật) và Shorinji Kempo (Thiếu Lâm Tự Quyền Pháp). Hơn 200 võ sĩ từ Nhật Bản và Việt Nam đã tham gia biểu diễn trước khoảng 3.000 khán giả chật kín NTĐ Nguyễn Du.

Ông Watanabe Nobuhiro, Tổng Lãnh sự Nhật Bản tại TP.HCM, phát biểu khai mạc: "Budo — Võ đạo — là tinh hoa văn hóa Nhật Bản, kết hợp giữa rèn luyện thể chất và tu dưỡng tinh thần. Đại Hội Trình Diễn Võ Đạo tại Việt Nam là biểu tượng đẹp cho tình hữu nghị hai nước, khi chúng ta cùng chia sẻ những giá trị cao đẹp của võ đạo."

Judo — Ngôi sao sáng nhất Đại Hội

Trong 8 môn võ đạo, Judo được xếp ở vị trí trung tâm của chương trình biểu diễn — phần "main event" kéo dài 30 phút. Sự lựa chọn này không phải ngẫu nhiên: Judo là môn võ đạo Nhật Bản phổ biến nhất tại Việt Nam, có phong trào rộng lớn nhất và là môn thi đấu Olympic duy nhất trong 8 môn biểu diễn.

Phần biểu diễn Judo gồm 4 nội dung:

  • Judo Kata truyền thống: Đoàn Judo Nhật Bản trình bày bài Koshiki-no-kata (Hình cổ truyền) — một trong những bài Kata lâu đời nhất của Judo, hiếm khi được biểu diễn bên ngoài Nhật Bản. Khán giả Việt Nam lần đầu tiên được chiêm ngưỡng bài Kata mang đậm dấu ấn Samurai cổ xưa.
  • Nage-no-kata Việt-Nhật: Bộ đôi Cao Minh Thái & Phan Gia Tùng (TP.HCM) phối hợp cùng đôi VĐV Nhật Bản biểu diễn song song bài Nage-no-kata. Sự đồng điệu giữa hai cặp đến từ hai quốc gia tạo nên hình ảnh đẹp về tinh thần Judo xuyên biên giới.
  • Randori biểu diễn: 6 cặp VĐV Việt-Nhật thi đấu biểu diễn, thể hiện các đòn ném tiêu biểu. VĐV Huỳnh Trần Quyền (55kg, TP.HCM) đã gây ấn tượng mạnh khi thực hiện đòn Tai-otoshi sạch sẽ trước VĐV Nhật, nhận được tràng pháo tay lớn.
  • Judo tự vệ: HLV Trần Vũ Thị Hiếu Hạnh cùng nhóm VĐV nữ biểu diễn kỹ thuật tự vệ Judo phối hợp cùng nhóm nữ VĐV Aikido Nhật Bản — minh họa sự tương đồng giữa hai môn võ đạo cùng gốc.
"Judo là cầu nối tuyệt vời giữa hai dân tộc. Trên sàn tatami, không có biên giới quốc gia, chỉ có tinh thần tôn trọng lẫn nhau và cùng tiến bộ. Đó chính là Jita Kyoei mà Kano Jigoro Shihan đã dạy." — HLV Nguyễn Quốc Thắng

Ý nghĩa văn hóa và thể thao

Đại Hội Trình Diễn Võ Đạo Nhật Bản không chỉ là sự kiện thể thao mà còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Trước khi bước vào phần biểu diễn, Ban tổ chức đã trình chiếu phim tài liệu ngắn về lịch sử Budo Nhật Bản và sự phát triển của các môn võ đạo tại Việt Nam. Phim có phần đề cập đến VS Nguyễn Quốc Trung — người đã mang Judo Việt Nam đến Asiad Bắc Kinh 1990, một trong những dấu mốc đầu tiên của mối liên kết Judo Việt-Nhật.

Bên cạnh phần biểu diễn chính, Đại Hội còn tổ chức khu trải nghiệm Budo cho khán giả, gồm các gian hàng giới thiệu 8 môn võ đạo, trưng bày trang phục và dụng cụ truyền thống, và buổi tập thử dành cho trẻ em. Gian hàng Judo thu hút đông đảo phụ huynh và trẻ nhỏ, nhiều em đã đăng ký tham gia các CLB Judo sau sự kiện.

Ông Lý Đại Nghĩa, Phó Chủ tịch LĐ Judo VN, cho biết: "Chúng tôi rất tự hào khi Judo được chọn là tiết mục trung tâm của Đại Hội. Điều này phản ánh vị thế đặc biệt của Judo trong cộng đồng võ thuật Nhật Bản tại Việt Nam. Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với phía Nhật Bản để tổ chức các sự kiện giao lưu tương tự trong tương lai."

Đại Hội Trình Diễn Võ Đạo Nhật Bản tại NTĐ Nguyễn Du đã khép lại với phần đồng diễn của tất cả 200 võ sĩ, cùng thực hiện nghi lễ Rei (chào) truyền thống — biểu tượng của sự tôn trọng trong Budo. Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản cho biết sự kiện sẽ được tổ chức thường niên tại Việt Nam, luân phiên giữa TP.HCM và Hà Nội. Một chương mới trong giao lưu văn hóa-võ thuật Việt-Nhật đã mở ra.